Yemek yapmayı öğrenmenin yarısı pişirmek, diğer yarısı da artanları doğru saklamaktır. Yanlış saklanan bir yemek hem lezzetini kaybeder hem de sağlığınızı riske atar. İyi haber şu: birkaç basit kural öğrendiğinizde işin tamamı çok kolaylaşıyor.
Aşağıda yemek saklama ve Aufbewahrung konusunu adım adım, mutfakta yeni olan biri için anlaşılır şekilde topladım. Kurallar hem pişmiş yemekler hem de çiğ malzemeler için geçerli.
Adım Adım Doğru Saklama
Yemeği hızlıca soğutun.
Sıcak yemeği doğrudan buzdolabına koymayın; dolabın iç sıcaklığını yükseltir. Ama tencereyi saatlerce tezgâhta da bırakmayın. Hedef: yemek piştikten sonra en fazla iki saat içinde buzdolabına girmiş olsun. Soğutmayı hızlandırmak için yemeği geniş bir kaba yayın veya tencereyi soğuk su dolu lavaboya oturtun.
Küçük porsiyonlara bölün.
Büyük bir tencere dolusu çorba yavaş soğur, ortası uzun süre ılık kalır. Bu da bakteriler için ideal ortam demektir. Yemeği tek seferde tüketeceğiniz porsiyonlara ayırın. Böylece her defasında tüm yemeği ısıtıp soğutmak zorunda kalmazsınız.
Doğru kabı seçin.
Kapağı sızdırmayan cam veya kaliteli plastik saklama kapları en pratiği. Cam kaplar koku tutmaz, mikrodalgada ve fırında kullanılabilir. Açık kalmış konserve kutularında yemek bırakmayın; içeriği başka bir kaba aktarın.
Etiketleyin.
Kabın üzerine bir kâğıt bant yapıştırıp içeriği ve tarihi yazın. "Bu ne zamandı acaba?" sorusu, yemeklerin çöpe gitmesinin en büyük sebebidir.
Buzdolabında yerini bilin.
Buzdolabının her rafı aynı soğuklukta değildir. Kapı rafları en ılık yerdir; süt ve et için uygun değildir. Çiğ eti daima en alt rafta, kapalı bir kapta saklayın. Böylece damlayan suyu diğer yiyeceklere bulaşmaz. Bu ayrıntı, et seçimi ve hazırlığı konusunu anlatan sayfada da tekrar karşınıza çıkacak.
Dondurmayı öğrenin.
Bir yemeği üç günden fazla tutacaksanız dondurun. Sıvı yemekleri kabın üstünde bir parmak boşluk bırakarak koyun, donarken genişlerler. Poşet kullanıyorsanız havayı iyice boşaltın; hava, buz kristali ve tat kaybı demek.
Çözdürmeyi doğru yapın.
En güvenli yöntem buzdolabında, bir gece boyunca çözdürmek. Acele ediyorsanız kapalı poşeti soğuk suya batırın. Tezgâhta oda sıcaklığında çözdürmek en riskli yöntemdir. Bir kez çözdürdüğünüz yemeği tekrar dondurmayın.
Isıtırken iyice ısıtın.
Yemeğin ılık olması yetmez; ortasına kadar buharı çıkacak şekilde kaynama noktasına gelmeli. Mikrodalgada ısıtırken ortada arada bir karıştırın, çünkü ısı eşit dağılmaz. Aynı porsiyonu iki kez ısıtıp soğutmayın.
Ne Kadar Dayanır?
Aşağıdaki süreler buzdolabı 4 °C civarındayken geçerlidir. Şüphe duyduğunuzda süreye değil, kokuya ve görüntüye de bakın.
Yemek
Buzdolabı
Derin dondurucu
Pişmiş etli yemek, köfte
2–3 gün
2–3 ay
Pişmiş tavuk yemekleri
2 gün
2–3 ay
Çorba, sos
3 gün
3 ay
Pilav, makarna (haşlanmış)
1–2 gün
1 ay
Sebze yemeği, zeytinyağlı
3–4 gün
Önerilmez
Soslu salata
Aynı gün
Uygun değil
Kek, kurabiye
Oda sıcaklığında 3–4 gün
1–2 ay
Çiğ kıyma
1 gün
3 ay
Haşlanmış yumurta (kabuklu)
1 hafta
Uygun değil
Pilav ve makarnaya özellikle dikkat edin. Oda sıcaklığında uzun süre bekleyen haşlanmış tahıllar, en sık şikâyet sebebi olan yiyeceklerdendir. Piştikten kısa süre sonra soğutup dolaba alın.
Sık Yapılan Hatalar
Kapağı sıcakken kapatmak: Buhar içeride kalır, su toplar, yemek çabuk bozulur. Kabı hafif ılıyınca kapatın.
Her şeyi buzdolabına koymak: Domates, patates, soğan, sarımsak ve muz dolapta bozulur veya tat kaybeder. Sebzelerin doğru hazırlanmasını anlatan sayfada bu ayrım daha detaylı geçiyor.
Aynı tabakta çiğ ve pişmiş bir arada: Çiğ tavuğu koyduğunuz tabağı yıkamadan pişmiş yemek için kullanmak klasik bir hata. Ayrı tabak, ayrı bıçak.
Dolabı tıka basa doldurmak: Soğuk havanın dolaşması gerekir. Raflar tamamen dolduğunda soğutma verimi düşer.
Kokuyu tek ölçüt saymak: Bazı bakteriler koku veya küf oluşturmaz. Süre geçmişse riske girmeyin.
Küflü kısmı kesip gerisini yemek: Yumuşak gıdalarda küf gözle görünmeyen ipliklerle içe yayılır. Reçel, ekmek, yoğurt küflenmişse tamamı gider.
Sıcak yemeği direkt dondurucuya atmak: Yanındaki donmuş ürünleri çözer. Önce buzdolabında soğutun.